ΑΡΧΙΚΗ » ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ » Η Ιστορία της Λυγιάς

Γράφει ο Σοφοκλής Ελευθεράτος

Η Ιστορία της Λυγιάς

 

Η Λυγιά έχει πάρει το όνομά της από το φυτό Λυγαριά (αρχαία ονομασία Λύγος), που φύτρωνε σε ασυνήθιστη αφθονία στην περιοχή και χάθηκε από τότε που έγινε η διάνοιξη της Παλαιάς Εθνικής οδού Κορίνθου – Πατρών. Σήμερα το φυτό, το βρίσκει κανείς κυρίως σε περιβόλια. Η Λυγιά έχει κι αυτή, τη δική της ιστορία. Ξεκινώντας από ανατολικά θα βρεθούμε στην περιοχή ‘’Λαγκαδάκια’’, όπου στις 29 Ιουλίου του 1944, 10 παιδιά άφησαν την τελευταία τους πνοή βρίσκοντας φρικτό θάνατο κρεμασμένοι, από το μίσος των Γερμανών.

 

Λίγο πιο κάτω θα συναντήσουμε το Δημοτικό Σχολείο Λυγιάς, χτισμένο σε ένα μικρό ύψωμα του χωριού. Πρωτολειτούργησε το 1931-32. Σήμερα είναι η έδρα του πολιτιστικού συλλόγου ‘’Ευ ζην’’, που αποτελείται από μια ομάδα νέων ανθρώπων που αγαπούν τον τόπο τους και δραστηριοποιούνται με πολλαπλά πολιτιστικά και καλλιτεχνικά δρώμενα στην περιοχή.

300 μέτρα δυτικά βρίσκουμε την εκκλησία του χωριού, τον Άγιο Σπυρίδωνα. Οι Λυγιώτες είχαν κουραστεί να πηγαινοέρχονται χειμώνα καλοκαίρι , μέρα – νύχτα στο Δερβένι και στα γειτονικά χωριά για να εκκλησιαστούν. Έτσι πήραν τη μεγάλη απόφαση να φτιάξουν δική τους εκκλησία. Ήθελαν άγιο να γιορτάζει Χειμώνα, επειδή τα γειτονικά χωριά (Πύργος, Χελιδόρι, Δερβένι, Πεταλού, Αιγείρα) είχαν αγίους που γιόρταζαν καλοκαίρι κι έτσι πήγαιναν στην πανήγυρι, ενώ το δικό τους χωριό δεν πανηγύριζε ποτέ. Το 1886 τοποθετήθηκε ο θεμέλιος λίθος και χτίστηκε με την κοινή συνεισφορά και προσωπική εργασία όλων των κατοίκων του χωριού. Είναι πέτρινη με αξιόλογο εσωτερικό διάκοσμο και όμορφες αγιογραφίες, αγκαλιάζοντας για πάνω από 130 χρόνια τις προσευχές, τις ικεσίες, τις χαρές αλλά και τις στεναχώριες και τις δυσκολίες όλων των πιστών που την επισκέπτονται. Στον προαύλιο χώρο βρίσκεται το ηρώον, ενώ μια επιγραφή μας θυμίζει την ιστορικότητα του χώρου, καθώς σε αυτό το σημείο τον Ιανουάριο του 1823 έπεσαν οι πρώτοι πυροβολισμοί της τελικής καταστροφής της στρατιάς του Δράμαλη. , δίνοντας έτσι χρόνο στους Ζαχολίτες με οπλαρχηγό τον Παν. Γεραρή να οχυρωθούν στα Μαύρα Λιθάρια και να διαλύσουν ολοσχερώς τα απομεινάρια του τουρκικού στρατού. Απέναντι υπάρχει η μικρή πλατεία του χωριού με το μικρό καφενεδάκι, όπου παλαιότερα στέγαζε στο ίδιο κτήριο, το κοινοτικό γραφείο και το ιατρείο.

Στο δρόμο που οδηγεί στον Πύργο Κορινθίας και στη θέση Εκτενή βρίσκουμε το τρισυπόστατο εκκλησάκι των Αγίων Νεκταρίου, Κοσμά του Αιτωλού και Μαρίνης της Μεγαλομάρτυρος, ενώ λίγο πιο πάνω και στη θέση προσκυνητάρι, συναντάμε το δρόμο προς το εξωκκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου με πανοραμική θέα. Χτίστηκε σύμφωνα και με την επιγραφή που βρίσκεται πάνω από την πόρτα του ναού το έτος 1903, από τον Ηροδότη Κορδή και την Παρασκευή Κορδή – Φωκά στο ιδιόκτητο δάσος και στα χωράφια της οικογένειας Μαμωνά – Ηροδότου Κορδή. Το δάσος και όλη η περιοχή έχει δωρηθεί από ετών από την Παρασκευή Φωκά και τη θετή της κόρη Αργυρούλα Κανελλάκη στην κοινότητα Λυγιάς και κατ΄επέκταση στο Δήμο Ευρωστίνης – Ξυλοκάστρου. Στο σημείο δεσπόζει το γυάλινο μνημείο ‘’Ορίζων’’ του μεγάλου μας γλύπτη Κώστα Βαρώτσου, κατασκευασμένο το 1998, που αναπαριστά τη μύτη ενός αεροσκάφους που καρφώνεται στη γη, στη μνήμη ενός πολύ σπουδαίου Έλληνα του Πάρι Κανελλάκη, καθηγητή του Πανεπιστημίου του Brown και του ΜΙΤ , που έχασε τη ζωή του μαζί με τη σύζυγό του και τα δύο του παιδιά σε αεροπορικό δυστύχημα στην Αμερική τα Χριστούγεννα του 1995.

Ακριβώς κάτω από το εκκλησάκι του Αγίου Κωνσταντίνου βρίσκεται η Τρανή σπηλιά. Στην ακμή της κτηνοτροφίας στέγαζε ως και 3000 γιδοπρόβατα. Λέγεται μάλιστα ότι είχε χρησιμοποιηθεί ως καταφύγιο των κατοίκων και την περίοδο της τουρκοκρατίας, αλλά και κατά τη Γερμανική κατοχή. Η παράδοση αναφέρει ότι επικοινωνεί μυστικά με τα Μεντουργιάνικα  κι έτσι ο εχθρός δεν μπορούσε να τους εντοπίσει.

Η οικονομία των κατοίκων του χωριού παλαιότερα στηριζόταν στον αγροτικό τομέα και κυρίως στη σταφίδα (κορινθιακή). Σήμερα στηρίζεται κυρίως στην παραγωγή και εμπορία των λεμονιών, καθώς και στην παραγωγή και προώθηση εξαιρετικής ποιότητας ελαιολάδου.

Από τις 22 Ιουνίου του 2020 η Λυγιά συνδέεται επίσης με το Αίγιο και την Αθήνα με το σύγχρονο και ασφαλές δίκτυο του προαστιακού σιδηροδρόμου, καθώς λειτουργεί σταθμός επιβίβασης και αποβίβασης στο χωριό.

 Κλείνοντας αυτό το μικρό μας οδοιπορικό στη Λυγιά και στην ιστορία της, θα θέλαμε να σας επισημάνουμε  ότι το χωριό έχει αναδειχτεί τα τελευταία χρόνια σε έναν αξιόλογο τουριστικό προορισμό, πολύ κοντινό στην Αθήνα και εύκολα πια προσβάσιμο, καθώς μπορεί να μαγέψει τον επισκέπτη της, όχι μόνο με την απλότητα, το χαμόγελο και την καλοσύνη των κατοίκων της, όχι μόνο με τις υπέροχες γεύσεις από τα δύο ταβερνάκια του χωριού, αλλά πολύ περισσότερο με την απαράμιλλη φυσική ομορφιά που διαθέτει, αντικρύζοντας κανείς είτε την ανατολή είτε το ηλιοβασίλεμά της. 

Πηγή : “Η Πε­ριο­χή της Ευ­ρω­στί­νης Κο­ριν­θί­ας” Παν. Δορ­μπα­ρά­κης και Κασ Πα­νου­τσο­πού­λου.